SVETA KATE Čestitari obilaze kuće sa svakom Katom, pjeva se i slavi, od danas kreću pripreme za Božić

Iako službeni početak pripreme i iščekivanja Božića započinje došašćem, u pučkom kalendaru sveta Kate označavala je praktični početak priprema za Božić, ali i dolazak zime. Tome svjedoče i poznate poslovice poput „Sveta Kate kokošica – mjesec dana do Božića“ te „Sveta Kate Božji dan, do Božića mjesec dan“, odnosno „Sveta Kata, snijeg na vrata“ ili „Sveta Kate prigni ognju gnjate“.

Sa svetom Katom započinjale su ozbiljne pripreme za Božić i zimu, odnosno vodilo se računa da je to razdoblje u kojem će se osigurati sve potrepštine potrebne jednom domaćinstvu. Kao svojevrsni uvod u folklorno najbogatiji dio godine, od svete Kate započinjao je nekoć i predbožićni post, jednak onom korizmenom, a s tim danom završavalo je vrijeme igranja kola, zabava, veselja i svadbi, također bi nastupila bi zabrana šivanja i tkanja.

U Dubrovačkom primorju sveta Kate označavala je početak kolendavanja. Izvodio se poseban tip radnih kolendi koje su žene pjevale pri svakodnevnim aktivnostima, a običaj je zaštićen kao nematerijalno kulturno dobro Republike Hrvatske. 

U Konavlima su se obavezno posjećivale sve žene koje su nosile ime Kate, a one su čestitare, zapravo kolendare, dočekivale sa svim onim što su imali u kući. Čašćenje i obilaženje svih domaćica koje nose ime Kate, bilo je vrlo rašireno i po otocima, a domaćice su za tu prigodu pripremale kuglofe, štrudele, bruštulane mjendule, mantale, hrostule i klašune te častile višnjakom i orahovicom. Od svete Kate službeno se započinjalo s pripremom prikala.

U urbanim sredinama, pa i u Dubrovniku, slagale su se i njegovale posebne čestitarske kolende umjetničkog ili pak satiričkog predznaka. Može se zaključiti da je sveta Kate bila zaista u puku raširen blagdan, imendan i svi su se od toga dana počinjali žurno pripremati i veseliti nadolazećim božićnim blagdanima.