Ako imate ove simptome, možda nije prehlada: Ovo je znak da ste pokupili gripu (ili COVID)

Koje su najbitnije razlike između prehlade, gripe i bolesti COVID -19? Mogli bismo reći da se gripa ipak javlja uvijek u istom periodu godine kada je i očekujemo (zima), počinje naglo i žestoko povišenom tjelesnom temperaturom, bolovima u mišićima te općom slabosti; s druge strane, prehlada se javlja tijekom čitave godine, počinje s blagim simptomima, obično bez povišene tjelesne temperature te odmah sa začepljenjem nosa ili sekrecijom iz nosa.

Kad pričamo o novoj koronavirusnoj bolesti, COVID-19 najčešće ne počinje naglo te se javlja s blaže povišenom tjelesnom temperaturom uz suhi kašalj koji je kroz prvi tjedan bolesti blag, a tek kasnije postaje jači (kod gripe kašalj obično počinje na početku bolesti, tj. 2-3 dan bolesti) , a najčešće izostaje bol u mišićima koja se kod gripe javlja odmah u početku. Isto tako, glavobolja se uz gripu javlja u pravilu uvijek, dok je ista puno rjeđa kod COVID-19, objasnila je Vesna Vladić Carević, dr. med. specijalist interne medicine, subspecijalist pulmolog.

Obična prehlada, gripa i COVID-19 su sve virusne bolesti koje se prenose kapljičnim putem i rukama. Do prijenosa dolazi kada zaražena osoba kašlje ili kiše, te dodiruje rukama nos ili usta i potom predmete, stoga je jedna od osnovnih metoda prevencije svih kapljičnih oboljenja adekvatna higijena.

Obična prehlada je virusna bolest koju može uzrokovati preko 200 različitih vrsta virusa, ponajviše iz skupine rinovirusa, virusa parainfluence i adenovirusa. Oboljenja se javljaju tijekom čitave godine (iako najviše u hladnijim mjesecima), što je već čini drugačijom od virusa gripe koja se javlja uvijek u istom periodu godine. Sukladno nekim epidemiološkim podacima, odrasle osobe obolijevaju 2-3 puta godišnje od prehlade, a djeca čak 6-10 puta (posebice djeca vrtićkog uzrasta).

Obična prehlada predstavlja akutnu virusnu upalu sluznice nosa, katkada i ždrijela, a koja se najčešće javlja zimi zbog slabije otpornosti sluznice, boravljenja u zatvorenom prostoru, pa shodno tome i češćih bliskih dodira među ljudima. Bolest je najčešće blaga i kratka, traje nekoliko dana (najčešće između 1-3 dana), uz najizraženije lokalne simptome kao što su hunjavica, kihanje, začepljenost nosa uz sekreciju iz nosa (najčešće bistar sekret) . Povišena tjelesna temperatura obično izostaje

Gripa je virusna bolest koju uzrokuje virus influence tip A, B ili C, a najčešći uzročnici bolesti kod ljudi su tip A/podtip H1N1 ili tip B/podtip H3N2. S druge strane, tip C je radi svoje blage kliničke slike zanemariv. Ono što je karakteristično za gripu jest da nam dolazi svake godine u manjim ili većim epidemijama, i to u zimskim mjesecima, što je jedna od glavnih razlika prema običnoj prehladi ili COVID-u 19 za koje vidimo da se mogu javljati tijekom čitave godine. Jedna od neugodnih značajki gripe jest ta što ima sposobnost mutacije, što je razlog za nastanak sojeva koji često nisu osjetljivi na imunosnu zaštitu stvorenu ranijih godina; navedeno znači da možemo uvijek iznova obolijevati, i to ne uvijek s istom kliničkom slikom.

Sam virus se prenosi izravnim kontaktom sa zaraženom osobom (kihanje, kašljanje) ili preko kontaminiranih predmeta, a bolesnik je zarazan jedan dan prije pojave simptoma i praktički sve dane dok traju simptomi (5-7 dana). Nakon ulaska u sluznicu dišnog sustava započinje dosta nagla pojava burnih općih simptoma: visoka tjelesna temperatura, glavobolja, umor, bolovi u kostima i mišićima, opće loše stanje, a kod djece se često viđa mučnina ili proljev. Nakon nekoliko dana od početka općih simptoma počinju simptomi od strane respiratornog sustava (najčešće treći dan bolesti) u smislu suhog kašlja, konjunktivitisa, žarenja ždrijela i sekrecije iz nosa.

Komplikacije vezane za infekciju virusom gripe se najčešće javljaju kod djece ili starijih osoba s narušenim imunitetom, stoga je kod njih potreban oprez. Komplikacije su ponajviše vezane za bronhitis i sekundarne bakterijske upale pluća, a vrlo rijetka komplikacija koja je moguća jest upala mozga (encefalitis). Nadalje, uz infekciju gripom mogu se pogoršati i od ranije postojeće kronične bolesti kod bolesnika koji imaju komorbiditete. 

Simptomi COVID-19 su povišena tjelesna temperatura (što može izostati u velikog broja zaraženih osoba), suhi kašalj, umor, slabost, a rjeđe se javlja grlobolja, sekrecija iz nosa i bol u mišićima. Simptom koji je možda jedinstven za infekciju koronavirusom (premda se ne javlja kod svih inficiranih bolesnika) jest gubitak mirisa i okusa (ne može se razlikovati gorko od slatkoga) koji se javlja dosta naglo, dakle bez prethodnog začepljenja nosa i/ili sekrecije iz nosa.

Kao i kod gripe, čini se da su težim oblicima bolesti podložniji stariji bolesnici i oni sa narušenim imunosnim sustavom te komorbiditetima u smislu kroničnih bolesti, a prema trenutno dostupnoj medicinskoj literaturi, pretilost je također jedan od rizičnih, predisponirajućih čimbenika za teži oblik bolesti COVID-19. Ono što situaciju sa COVID-19 čini još kompliciranijom jest što jedan i to ne zanemariv postotak pozitivnih bolesnika (80-90%) nema nikakve simptome ili potpuno blagu kliničku sliku sličnu običnoj prehladi, što nas tjera na poseban oprez.

Teži oblik bolesti je vezan za razvoj posebnog oblika upale pluća (intersticijska pneumonija) koji, za razliku od onog sa infekcijom gripom, nije posljedica sekundarne bakterijske pneumonije već direktnog oštećenja alveola s koronavirusom. Pacijenti koji razvijaju teški oblik bolesti imaju simptome otežanog disanja, ubrzano disanje (preko 30 udisaja u minuti), izraziti suhi kašalj, sniženi krvni tlak i poremećeno opće stanje (ulazak u sepsu).

Trenutačni broj oboljenih od gripe: